| Inicio |
Información de AutorInformación do Autor ![]() |
Obra en Detalle ![]() |
Resultados Búsqueda ![]() |
Busq. Avanzada ![]() |
Busq. Específica ![]() |
Fueron publicados por la Real Academia en 1864. Constituyen una serie más corta, de solo dieciocho estampas, igualmente grabadas en augafuerte y augatinta, con retoques de buril y punta seca. Las planchas originales permanecieron guardadas, como las de Los desastres de la guerra, cuando Goya emprendió su posterior viaje a Francia, en 1824. Son también de pequeñas dimensiones, 24'5 x 35 cm. En estos trabajos Goya extrema su mundo sombrío y recupera, claro que dramatizado, algún tema ya realizado, como "El Pepele", de la serie para los tapices.
El substantivo "disparate" añade un adjectivo en cada caso: femenino, de miedo, ridículo, volante, furioso, desordenado, general, pobre, alegre, de carnaval, claro, fúnebre. En pocos casos es otro el título: Bobalicón, Los ensacados, Caballo raptor, Modo de volar, Las exhortaciones, La lealtad.
Aun que se impone el ambiente dramático, las escenas están cargadas de ironía, de sarcasmo. Dice de ellas Carrete Parrondo que "en parte alguna sucedieron las cosas que Goya cuenta. Desde estas imágenes, como si fuesen una inversión infernal de normas, virtudes y comportamientos, de figuras y acontecimientos,nos allegamos a la realidad concreta con ojos distintos. Nunca Goya hizo tanto de pintor filósofo, haciendo sin embargo, tanto de pintor".
Porque hay que abandonar definitivamente la afirmación de que Goya fué un palurdo genial, solo muy parcialmente pulido en su dilatada relación con la Corte, la aristocracia y la intelectualidad de su tiempo. No fué tampoco un ilustrado, que sería el otro extremo, la opuesta cara desa moneda grosera y negativa. Sin embargo, unicamente una mente cultivada y, por supuesto, un talento genial, observador, reflexivo, creador, puede idear tales mundos críticos y ejemplificantes, meta que el mismo manifestó que se proponía publicar la primera de las series.
Goya grabador es faceta fundamental del grande artistazo, no secundaria. En ella muestra todo su talento y desvela aspectos de su peculiar y afable personalidad que no aparecen en buena parte de sus obras de caballete.
Dado que Caixavigo editó tres expléndidos catálogos estudiando pormenorizadamente, y por notables especialistas,la obra gráfica de Francisco de Goya(paquito el rico para los amigos), concluímos aquí este acercamiento a ella, convencidos, no obstante, de que la incorporación de tales piezas, nada menos que 218 en total, ó su acervo artístico, sitúa su notabilísima colección entre las más importantes de España, sin olvidar la difusión de tales datos gravados hizo y sigue haciendo por numerosas ciudades y villas de la siempre entrañable Galicia y fuerra de ella.
La serie de "Los Proverbios", "Disparates" o "Sueños" nombres con los que se la denomina, indistintamente, está considerada como una serie inacabada, pues se han encontrado pruebas de estado y dibujos preparatorios relacionados con ella, por su contenido, que no han llegado nunca a grabarse. El ejemplar de "Los Proverbios" de la Colección Caixavigo, con el nº de inventario 2.004, fue publicado por la Academia en 1930. Fecha que corresponde a la 8ª edición emitida por la Calcografía Nacional con una impresión de gran calidad. Esta edición de la Academia consta de 18 estampas apaisadas, de papel amarillento, semigrueso, con filigrana "Arches" numeradas del 1 al 18, encuadernadas en papel granate con lomo verde. Una portada precede a los grabados, en ella figura el título "Los Proverbios" y un texto "colección de diez y ocho láminas inventadas y grabadas al agua fuerte por Dn. Francisco de Goya. Pliblicola la Real Academia de San Fernando. Madrid 1930" y se contempla un sello estampado con tinta en el que se lee "Tirada de cien ejemplares. Ejemplar nº 5 año de 1930" que lleva también el escudo de España y el de la Academia.
Ninguna de las 18 láminas está fechada y sólo están firmadas las que llevan los números 1; 4; 7; y 10. El título con el que se conoce a cada estampa es el que aquí presentamos que es el que publico la Academia basándose en los dibujos preparatorios y pruebas de estado que había dejado Goya listas para la estampación. Así mismo el orden que tiene la serie es también el presentado por la academia desde su primera edición y que se expone a continuación. Las láminas se soltaron y separaron una por una, en 1998, para darse a conocer públicamente en el Centro Cultural Caixavigo, en una exposición que presentó el profesor de la Universidad de Santiago de Compostela José Manuel B. López Vázquez, autor de un profundo y minucioso estudio sobre "Los Proverbios" recogido en un libro que publicó Caixavigo por esas mismas fechas, con todas las obras reproducidas y comentadas individualmente.
“Los grabados de Goya en la Colección Caixanova” Museo de Arte de Sao Paulo, Brasil. Del 18 de marzo al 3 de junio de 2007. “Goya gravurista na Coleçao Caixanova” Museo de Arte Río Grande do Sul. Porto Alegre, Brasil. Del 14 de junio al 5 de agosto de 2007. “Goya en la Colección Caixanova” Freedom Tower. Miami, EE.UU. Del 20 de septiembre al 9 de noviembre de 2007.
Foron publicados pola Real Academia en 1864. Constitúen unha serie máis curta, de só dezaoito estampas, igualmente gravadas á augaforte e augatinta, con retoques de buril e punta seca. As pranchas orixinais permaneceron gardadas, como as de Los desastres de la guerra, cando Goya emprendeu a súa postrer viaxe a Francia, en 1824. Son tamén de pequenas dimensións, 24'5 x 35 cm. Nestes traballos Goya extrema o seu mundo sombrío e recupera, claro que dramatizado, algún tema xa realizado, como "El Pepele", da serie para os tapices.
Ó substantivo "disparate" engade un adxectivo en cada caso: feminino, de medo, ridículo, volante, furioso, desordenado, xeral, pobre, alegre, de entroido, claro, fúnebre. En poucos casos é outro o título: Bobalicón, Los ensacados, Caballo raptor, Modo de volar, Las exhortaciones, La lealtad.
Aínda que se impón á fin o ambiente dramático, as escenas están cargadas de ironía, de sarcasmo. Di delas Carrete Parrondo que "en parte algunha aconteceron as cousas que Goya conta e, malia isto, en tódalas partes. Desde estas imaxes, coma se fosen unha inversión infernal de normas, virtudes e comportamentos, de figuras e acontecementos, achegámonos á realidade concreta con ollos distintos. Nunca Goya fixo tanto de pintor filósofo, facendo, sen embargo, tanto de pintor".
Porque hai que abandonar definitivamente a afirmación de que Goya foi un palurdo xenial, só moi parcialmente pulido na súa dilatada relación coa Corte, a aristocracia e a intelectualidade do seu tempo. Non foi tampouco un ilustrado, que sería o outro extremo, a oposta cara desa moeda groseira e negativa. Sen embargo, unicamente unha mente cultivada e, por suposto, un talento xenial, observador, reflexivo, creador, pode idear tales mundos críticos e exemplificantes, meta que el mesmo manifestou que se propoñía ó publica-la primeira das series.
Goya gravador é faceta fundamental do grande artista, non secundaria. Nela mostra todo o seu talento e desvela aspectos da súa personalidade que non aparecen en boa parte das súas obras de cabalete.
Dado que Caixavigo editou tres espléndidos catálogos estudiando pormenorizadamente, e por notables especialistas, a obra gráfica de Francisco de Goya, concluímos aquí este achegamento a ela, convencidos, non obstante, de que a incorporación de tales pezas, nada menos que 218 en total, ó seu acervo artístico, sitúa a súa notabilísima colección entre as máis importantes de España, sen esquece-la difusión que de tales datos gravados fixo e segue facendo por numerosas cidades e vilas de Galicia e fóra dela.
A serie de "Los Proverbios" "Disparates" ou "Sueños", nomes cos que se denomina indistintamente, está considerada como unha serie inacabada, pois atopáronse probas de estado e debuxos preparatorios relacionados con ela, polo seu contido, que non chegaron nunca a gravarse.
O exemplar de "Los Proverbios" da colección Caixavigo, co nº de inventario 2004, foi publicado pola Academia en 1930, data que corresponde á 8ª edición emitida pola Calcografía Nacional cunha impresión de grande calidade.
Esta edición da Academia consta de 18 estampas apaisadas, de papel marelo, semigroso, con filigrana "Arches" numeradas do 1 ó 18, encadernadas en papel granate con lombo verde. Unha portada precede ós gravados, nela figura o título "Los Proverbios" e un texto "colección de diez y ocho láminas inventadas y grabadas al agua fuerte por Dn. Francisco de Goya. Publicouna a Real Academia de San Fernando. Madrid 1930" complétase cun selo estampado con tinta no que se le "Tirada de cien ejemplares". "Exemplar nº 5 ano de 1930" leva tamén o escudo de España e o da Academia.
Ningunha das 18 láminas está datada e só están firmadas as que levan os números 1; 4; 6; 7; e 10. O título co que se coñece a cada estampa é o que aquí presentamos que é o que publicou a Academia baseándose nos debuxos preparatorios e probas de estado que deixara Goya listas para a estampación. Así mesmo, a orde que ten a serie é tamén a presentada pola Academia desde a súa primeira edición e que se expón a continuación. As láminas soltáronse e separáronse unha por unha, en 1998, para darse a coñecer publicamente no Centro Cultural Caixavigo, nunha exposición que presentou o profesor da Universidade de Santiago de Compostela José Manuel B. López Vázquez, autor dun profundo e minucioso estudio sobre "Los Proverbios" recollido nun libro que publicou Caixavigo por esas mesmas datas, con tódalas obras reproducidas e comentadas individualmente.
“Los grabados de Goya en la Colección Caixanova” Museo de Arte de Sao Paulo, Brasil. Do 18 de marzo ao 3 de xuño de 2007. “Goya gravurista na Coleçao Caixanova” Museo de Arte Río Grande do Sul. Porto Alegre, Brasil. Do 14 de xuño ao 5 de agosto de 2007. “Goya en la Colección Caixanova” Freedom Tower. Miami, EE.UU. Do 20 de setembro ao 9 de novembro de 2007.
Una de las cimas del arte a lo largo de toda la historia. Un ser genial, innovador, capaz de crear un mundo propio; de transformar el tiempo que le toco vivir, la segunda mitad del siglo XVIII y el primer cuarto del turbulento XIX, sin más armas que los pinceles y los buriles, y de testimoniar toda la falsa grandeza y la inmensa miseria de una monarquía estéril; obsesionada, más que influida, por una religiosidad oficializada en la que daba sus últimos coletazos la nefasta Inquisición. En ese medio, y partiendo del origen más humilde, vive, trabaja, crea, sufre, prospera y se desespera un aldeano signado por el talento, que roturará todos los campos de la pintura moderna, recogiendo los atisbos del impresionismo, que ya están en el postrer Velázquez, para asentarlos, hacerlos vivos y perdurables y anticiparse, también, al expresionismo y el documento trascendido. Nace Francisco de Goya el 30 de marzo de 1746, en una aldea labrantina, perdida en el secarral aragonés, hijo de un modesto dorador y de una medio idalga venida a menos. Inicialmente alumno de la escuela de dibujo del escultor Juan Ramírez, su verdadero aprendizaje del oficio lo comienza en Zaragoza, cuando cuenta 12 años, en el taller de José Luzan, un pintor insignificante. Por desgracia, su obra personal más temprana, un relicario para la iglesia de su aldea natal, se a perdido. A los 17 años llega a Madrid, perseguido por la justicia, por una reyerta en la que quedaron tendidos en el suelo nada menos que 3 hombres. Bravo debía ser el muchacho, de aspecto tosco y un poco abotargado, según los iniciales autorretratos, que serán muchos en su vida, porque Goya reflexionará muchas veces, intenso solitario, frente a su propia imagen en un espejo. Conoce, claro que a distancia, la vida de la corte de Carlos III, excepción en la dinastía borbónica que después dará ejemplos tan tristes como Carlos IV y tan nefastos como Fernando VII. Triunfan Mogs, que nada influirá en Goya, y Tiépolo, que sí impresionará al futuro gran artista, como se demuestra en sus frescos de la ermita de San Antonio de la Florida. El Aragones oposita a una beca de la Escuela de San Fernando, que pierde ante un gallego, modestísimo artista, Gregorio Ferro. El intento lo repetirá, con idéntica suerte. No obstante, consigue viajar a Roma en 1771, y tras una corta estancia en la capital italiana regresa a España y se instala en Zaragoza, donde realiza la decoración de la bóveda de la capilla de la Virgen del Pilar, su obra conservada más temprana. De ese tiempo es uno de sus iniciales autorretratos. Conoce a los Bayeu, influyentes en la Corte, y se casa con su hermana Josefa, en Madrid, en 1773. Será una compañera fiel, dicreta sin influencia notable en su vida, porque la esposa está muy lejos de comprender el genio de Goya. Ese matrimonio le permite el nuevo salto a Madrid, ya definitivo, a finales de 1774. Un año después comienza a trabajar eventualmente en los cartones para la Real Fábrica de Tapices. Aunque está sujeto a imposiciones casi frívolas, comienza a mostrar su talento. Los testimonios están hoy en el Museo del Prado. Regresa ocasionalmente a Zaragoza para trabajar de nuevo en la basílica del Pilar, y otra vez en Madrid, lo hará para San Francisco el Grande quien nunca se sentirá a gusto en la pintura religiosa. Comienza a relacionarse con los ilustrados de este tiempo sin ilustración en España, como son el conde de florida-blanca, el arquitecto Ventura Rodríguez, el jurista Jovellanos, el poeta y dramaturgo Moratín. Los cargos oficiales de que disfrutaría comienzan en 1785, con el nombramiento de teniente director de pintura de la Academia de San Fernando. Prosigue su trabajo, mucho más considerado ya, para la Fábrica de Tapices. En 1786 es designado pintor de Cámara real, su máxima aspiración. Se relaciona con la aristocracia, a la que retrata con éxito. La alta sociedad española desea posar para Goya, tan diferente, tan vivo en sus expresiones plásticas. La ascensión al trono de Carlos IV, al iniciarse el año 1789, confirmará la ya imparable carrera de Goya, ya que tres años más tarde es el primer pintor de esa máxima categoría oficial. Tras un viaje a Cádiz enferma seriamente, y la secuela de esa enfermedad será la sordera progresiva que padecerá el artista. Nunca se ha determinado con exactitud la causa, tal vez una enfermedad venérea. Su relación con la Duquesa de Alba, que tan intensa influencia tendrá en la vida del artista, y a tanta falsa literatura ha dado lugar, se inicia en 1795. Es evidente que pasó con ella muchas jornadas, en Andalucía, en Madrid, en la finca que la aristócrata inteligente y jaranera tenía en Piedrahita, villa de la provincia de Ávila. Es cierto que la retrató varias veces, como hizo con su marido, hombre cabal y admirador de Goya, que falleció joven. Pero es seguro que Cayetana no fue la modelo de las Majas, sencillamente porque la duquesa era de elevada estatura y las mujeres que posaron para esos famosísimos cuadros, más bien lo contrario, y de anatomías generosas, frente a la esbeltez de la Alba. Goya se aficciona a los toros y asiste con frecuencia a las corridas. Amista con los diestros de la época, como los Romero, a los que retrata. No ha finalizado la decimoctava centuria cuando comienza su tarea de grabador, en la que se había ensayado con una serie de trabajos sobre obras de Velázquez, técnicamente correctos, pero sin el genio que mostrará en su obra personal. De 1799 son Los Caprichos, serie de 80 láminas precedidas por un autorretrato del autor. Retrata a los reyes, al favorito de la reina, Manuel Godoy, quien particularmente poseyó muchas de las mejores obras de Goya, como las Majas. La esposa del posteriormente Príncipe de la Paz, la Condesa de Chinchón, será una de sus pinturas cumbre. A caballo entre las dos centurias realiza su cuadro de más empeño, La Familia de Carlos IV, a la que se añade en autorretrato. Comienzan los avatares dramáticos para la vida española con la batalla de Trafalgar, en 1805, Goya trabaja febrilmente en su galería de personajes de la corte. Probablemente de 1806 son las Majas. Llega la invasión napoleónica y con ella la rebelión popular por la defensa de una dinastía que no le merecía. Estamos en mayo de 1808. Goya presencia la carga de los mamelucos y, probablemente, los fusilamientos del 3 de mayo en la montaña del Príncipe Pío. Lo refleja en dos obras inmortales. El maestro, completamente sordo, aterrado por las circunstancias, adquiere la llamada Quinta del Sordo, en los alrededores de Madrid, donde pinta febrilmente esas obras que se denominarán en el futuro «pinturas negras», no destinadas a la exhibición pública, y graba las planchas que constituirán mucho después el álbum de «Los Desastres de la Guerra», uno de cuyos ejemplares originales se ha asentado felizmente en Vigo. La guerra marca a Goya, como marca a España y a toda Europa. Años de sueños y sufrimientos y de gran pintura, como los retratos de Palafox, de Jovellanos, de tantas figuras perdurables. Goya retrata el efímero rey impuesto, José I, apodado popularmente Pepe Botella, hermano de Napoleón. Se le tilda de afrancesado y se siente perseguido tras la reafirmación de Fernando VII, personaje cuya estulticia, mezclada de maldad, tan magistralmente ha reflejado el pintor. Han pasado los años del liberalismo, de las Cortes de Cádiz, de la esperanza de apertura a nuevas corrientes sociales. De 1819 es, exactamente, la escritura de compra de la Quinta del Sordo, que el pintor ya debía conocer bien por sus frecuentes escapadas del ámbito cortesano. En ella graba Los Desastres de la Guerra, que guarda celosamente porque son una prueba fehaciente de su rechazo al orden imperante. Coya vive retirado, muy enfermo, en su quinta del Sordo. En enero de 1824 se organizan las comisiones militares de depuración contra el absolutismo, transcurrido el trienio liberal. Goya, amigo de afrancesados nada absolutista, se siente inseguro. Con el pretexto de una cura termal, pide licencia para trasladarse a Francia. Está algún tiempo en París, para regresar a Burdeos, por donde había pasado a su salud está muy quebrantada. No obstante, trabaja, pinta y realiza litografías, técnica entonces novedosa. Varias obras, de pequeño formato, se datan en esta estancia francesa, cuando ya le ronda la muerte. La postrera es La Lechera de Burdeos. Han sido casi tres años agitados, llenos de zozobras, angustiado por el panorama español, que ama irrenunciablemente. El maestro fallece la noche del 15 al 16 de abril de 1827, acompañado por Pío de Molina y el pintor amigo de sus últimas jornadas, Antonio de Brugada. Fue enterrado en un pequeño panteón del cementerio de Burdeos, hasta que en 1919 sus restos, con los de otro español exiliado, Goicoechea, fueron traídos a España y enterrados en la ermita de San Antonio de La Florida, bajo sus pinturas geniales. Años después, en 1927, el sepulcro fue trasladado a Zaragoza, donde actualmente se conserva. La pintura de Goya tiene una primera etapa de dubitación, y es un tanto convencional, aunque muy grata, en los cartones para tapices. Abordará la composición religiosa en escasas ocasiones, pero magistralmente en aciertos como La última comunión de San José de Calasanz, en su Cristo. No así de determinadas alegorías. Magistral es en el retrato, sea cortesano o de amistad, con ejemplos como el del general Palafox, la Duquesa de Chinchón, Jovellanos. Magistrales son sus composiciones, y bastarían para darle puesto de honor en la historia del Arte la citada Familia de Carlos IV, la carga de los Mamelucos o Los fusilamientos del 3 de mayo. El grabador es hito, con Renbrandt, antes, y Picasso, más tarde. Colorista excepcional y dibujante prodigioso, no representa, sino que crea caracteres. Goya tiene un mundo propio, hasta el punto de que ha generado un adjetivo, «goyesco», para una tipología que perdura, pese a haber transcurrido dos siglos desde que la realizó. La obra del maestro es orgullo del Museo del Prado, su mejor repertorio, aunque está en todos los grandes museos del mundo. Fundamental es su obra gráfica, en las series de Los Caprichos. La Tauromaquia y Los desastres de la Guerra. Y es fundamental conocer sus frescos de la ermita de San Antonio de La Florida, donde alcanza la máxima facilidad de mancha, de libertad de expresión, de alegría popular en el ámbito de lo religioso, tan esquivo habitualmente a su talento.
La bibliografia de Goya es amplisima.Uno de los mejores repertorios lo posee el Museo de Pontevedra, donado generosamente por Francisco Javier Sánchez Cantón, gran estudioso de Goya. Así pues, ofrecemos una selección. -Camón Aznar, José: Goya. Zaragoza, Pub. Inst. Camón, 4 vols. 1980 - 1982. -Gudiel, José: Goya. Barcelona, Edic. Polígrafa. 2 vols. 1980. -Beructo y Monet, A.: Goya, pintor de retratos, Madrid, 1916.Dada a súa amplitude, seleccionámo-lo fundamental -Beructo y Monet, A.: Goya, composiciones y figuras. Madrid, 1917. -Beructo y Monet, A.: Goya, grabador. Madrid, 1918. -Desparment Fitz-Gerald, X.: L'oeuvre point de Goya, Catalogue raissonné. París, 1928 - 1950. -Harris, T.: Goya, Engravings and lithographs. -Oxford, 1964. -Lafuente Ferrari, E.: Los desastres de la guerra y sus dibujos preparatorios. Barcelona, 1952. -Lafuente Ferrari, E.: Les fresques de San Antonio de la Florida a Madrid, Lausanne, 1953. -Sánchez Cantón, F.J.: Goya, su vida y sus obras. Madrid, 1913. -Zapater y Gómez, F.: Goya, noticias biográficas. Zaragoza, 1868. -Gómez de la Serna, Gaspar: Goya y su España. Madrid, 1969. -Helman, Emith: Trasmundo de Goya. Madrid, Rev. de Occidente, 1963. Beruete y Monet, A.: Goya, pintor de retratos. Madrid, 1916. Beruete y Monet, A.: Goya, composicións e figuras. Madrid, 1917. Beruete y Monet, A.: Goya, gravador. Madrid, 1918. Calleja:Colección de 449 reproduccións de cadros de Goya, precedido dun epistolario por D. Francisco Zapater y Gómez en 1868. Madrid, 1924. Camón Aznar, José: Francisco de Goya. 4 vols. Zaragoza. Caja de ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja, 1980-82. Camón Aznar, José: "Los disparates" y sus dibujos preparatorios. Barcelona, 1951. Carrete Parrondo, Juan, Checa Cremades, Fernando y Bozal. Valeriano: El grabado en España. Siglos XV ó XVIII. Vol. XXXI de "Summa Artis". Madrid, Edit. Espasa Calpe, 1988. Gómez de la Serna, Gaspar: Goya y su España, Madrid, Alianza edit. 1969. Gómez de la Serna, Ramón: Goya. Madrid, edit. Espasa Calpe, v.e. Gudiol, José: Goya. Biografía, estudio analítico y catálogo de sus pinturas. 2 vols. Barcelona, Edic. Polígrafa, 1985. Helman, Edith: Trasmundo de Goya. Madrid, Rev. de Occidente, 1963 "Juan de la Encina": Goya en zig-zag. Madrid, edit. Espasa Calpe colección Austral, 1966. Lafuente Ferrari, Enrique: Los Desastres de la guerra y sus dibujos preparatorios. Barcelona, 1952. Lafuente Ferrari, Enrique: El mundo de Goya en sus dibujos. Madrid, edit. Urbión, 1979. Lafuente Ferrari, Enrique: Breve historia de la pintura española, Madrid, Edit. Tecnos, 1953. López Rey, J.: Goya=s caprichos. 2 vols. Princeton, 1953. Malraux, André: Saturne; essai sur Goya. París, 1950. Mayer, A.L.: Francisco de Goya. Madrid 1923. Sánchez Cantón, F.J.: Goya. París, 1930. Sánchez Cantón, F.J.: Los caprichos de Goya y sus dibujos preparatorios. Barcelona, 1949. Sánchez Cantón, F.J.: Goya, su vida y sus obras. Madrid, 1953. Sánchez Cantón, F.J.: Francisco de Goya. En vol. XVIII de Ars Hispaniae. Madrid, Edit, Plus Ultra, 1958. Sánchez Cantón, F.J. y Salas, X. de: Goya y sus pinturas negras en la Quinta del Sordo. Milán Barcelona, 1963. Tormo, Elias: Las pinturas de Goya, Madrid, 1900. Viñaza, conde de la: Goya, su tiempo, su vida, sus obras. Madrid, 1887. Zapater, F.: Goya. Noticias biográficas. Zaragoza, 1868. VV.AA.: Goya, 250 aniversario. Madrid, 1966. Catálogo VV.AA.: Goya. Los desastres de la guerra. Los caprichos. La Tauromaquia y los Proverbios o Disparates. Vigo, Caixavigo, 1996 y 1998. Catálogos.
Trátase dunha das cimas da arte ó longo de toda a historia; un ser xenial, innovador, capaz de crear un mundo propio, de transforma-lo tempo que lle tocou vivir, a segunda metade do século XVIII e o primeiro cuarto do turbulento XIX, sen máis armas cós pinceis e os burís; tamén de testemuñar toda a falsa grandeza e a inmensa miseria dunha monarquía estéril, obsesionada máis ca influída por unha relixiosidade oficializada na que daba os seus derradeiros coletazos á nefasta adquisición. Nese medio, e partindo da orixe máis humilde, vive, traballa, crea, padece, prospera e desespérase un aldeán marcado polo talento, que roturará tódolos campos da pintura moderna, recollendo os asomos do impresionismo, que xa se atopan no postrer Velázquez, para os asentar, facelos vivos, perdurables e adiantarse ó expresionismo e ó documento trascendido. Nace Francisco de Goya o 30 de marzo de 1746 nunha aldea labrantina, perdida no secarral aragonés, fillo dun modesto dourador e unha media fidalga vida a menos. Inicialmente alumno da escola de debuxo do escultor Juan Ramírez, a súa verdadeira aprendizaxe do oficio empézaa en Zaragoza cando ten dez anos no taller de José Luzán, un pintor insignificante. Por desgracia, a súa obra persoal máis temperá, relicario para a igrexa da súa aldea natal, perdeuse. Ós dezaseis anos chega a Madrid, semella que fuxido e despois de ficar agochado algún tempo, perseguido pola xustiza por mor dunha loita na que quedaron tendidos no chan nada menos que tres homes. Bravo debía se-lo chaval, con aspecto tosco e un pouco aletargado, segundo os autorretratos iniciais, que serán moitos ó longo da súa vida porque Goya vai reflexionar moitas veces, intenso solitario, fronte á súa propia imaxe nun espello. Coñece, claro que a distancia, a vida da corte de Carlos III, excepción na dinastía borbónica que despois dará exemplos tan tristes coma Carlos IV e tan nefastos coma Fernando VII. Triunfa Mongs, que nada vai influir en Goya, e Tiépolo, que si impresionará ó futuro grande artista, como se demostra nos seus frescos da ermida de San Antón da Florida. O aragonés oposita a unha bolsa da Escola de San Fernando, que perde perante un galego, Gregorio Ferre, artista moi modesto. O intento vaino repetir, con idéntica sorte; non obstante consegue viaxar a Roma en 1771 e despois dunha curta estancia na capital italiana volve a España e instálase en Zaragoza, onde realiza a decoración da bóveda da capela da virxe do Pilar, a súa obra máis temperá conservadora. Desta época é un dos seus retratos iniciais. Coñece ós Bayeu, influíntes na corte e casa coa irmá, Josefa, en Madrid, en 1773, esta será unha compañeira fiel, discreta, sen influencia notable na súa vida porque está moi lonxe de comprende-lo xenio de Goya. Ese matrimonio permítelle un novo salto a Madrid, xa definitivo, a finais de 1774. Un ano despois empeza a traballar eventualmente nos cartóns para a Real Fábrica de Tapices. Aínda que está suxeito a imposicións case frívolas, comeza a mostra-lo seu talento; os testemuños atópanse hoxe no Museo do Prado. Regresa ocasionalmente a Zaragoza para traballar na basílica do Pilar e outra vez en Madrid farao para San Francisco O Grande, quen nunca se sentirá a gusto na pintura relixiosa. Empeza a relacionarse cos ilustrados deste tempo sen ilustración en España, como son o conde de Floridablanca, o arquitecto Ventura Rodríguez, o xurista Jovellanos e o poeta e dramaturgo Moratín. Os cargos oficiais dos que disfrutará en 1785 co nomeamento do teniente director da pintura da Academia de San Fernando. Segue co seu traballo, moito máis considerado xa, para a Fábrica de Tapices. En 1786 desígnano pintor da Cámara Real, a súa máxima aspiración. Relaciónase coa aristocracia á que retrata con éxito; a alta sociedade española desexa posar para Goya, tan diferente, tan vivo nas súas expresións plásticas. A ascensión ó trono de Carlos IV, ó empeza-lo ano 1789, confirmará xa a imparable carreira de Goya, pois tres anos máis tarde é o primeiro pintor desa máxima categoría oficial. Tras unha viaxe a Cádiz enferma seriamente e as secuelas serán a xordeira progresiva que vai padece-lo artista. Nunca se determinou con exactitude a causa, se cadra unha enfermidade venérea. A súa relación coa duquesa de Alba, que tan intensa influencia terá na vida do artista e que atanta falsa literatura dará lugar, iníciase en 1795. É evidente que pasou con ela moitos días, en Andalucía, en Madrid, no predio que a aristócrata intelixente e trouleira tiña en Pedrafita, vila da provincia de Ávila. É certo que a retratou varias veces, como fixo co seu marido, home cabal e admirador de Goya que finou novo. Pero seguro é que Cayetana non foi a modelo das "Majas", sinxelamente porque a duquesa era alta e as mulleres que posaron para estes famosísimos cadros eran máis ben baixas e con anatomías xenerosas, fronte a esvelteza da de Alba. Goya afecciónase ós touros e asiste con frecuencia ás corridas; fai amizade cos diestros da época, coma os Romero, ós que retrata. Aínda non rematara a decimoitava centuria cando empeza a súa tarefa de gravador na que se ensaiara cunha serie de traballos sobre obras de Velázquez, tecnicamente correctas pero sen xenio que mostrará na súa obra persoal. De 1799 datan "Los Caprichos", serie de 80 láminas ás que precede un autorretrato do autor. Retrata ós reis, ó favorito da raíña, Manuel Godoy, quen posuíu moitas das mellores obras de Goya, coma as "Majas", a muller do que logo sería Príncipe da Paz, a condesa de Chinchón, será unha das súas pinturas cume. A cabalo entre as dúas centurias realiza o seu cadro de máis empeño, "La familia de Carlos IV", á que se lle engade un autorretrato. Comezan os avatares dramáticos para a vida española coa batalla de Trafalgar, en 1805. Goya traballa febrilmente na galería de personaxes da corte; probablemente de 1806 son as "Majas". Chega a invasión napoleónica e con ela a rebelión popular pola defensa dunha dinastía que non o merecía; estamos en maio de 1808. Goya presencia a carga dos mamelucos e, probablemente, os fusilamentos do 3 de maio na montaña do Principe Pío, os que reflecte en dúas obras inmortais. O mestre, completamente xordo, aterrado polas circunstancias, adquire a chamada Quinta do Xordo, nos arredores de Madrid, onde pinta con ansiedade esas obras que se van denominar "Pinturas Negras", non destinadas á exhibición pública, e grava as pranchas que constituirán moito despois o álbum de "Los desastres de la Guerra", un dos cales exemplares orixinais se atopa felizmente asentado en Vigo. A guerra marca a Goya, como marca a España e a toda Europa. Anos de soños e padecementos e tamén de grande pintura, coma os retratos de Palafox, de Jovellanos, de tantas figuras perdurables. Goya retrata ó efímero rei imposto, José I, coñecido popularmente co alcume de Pepe Botella, irmán de Napoleón; tíldano de afrancesado e séntese perseguido trala reafirmación de Fernando VII, persoeiro cunha estulticia mesturada de maldade, que tan maxistralmente reflectiu o pintor. Pasaron os anos do liberalismo, das Cortes de Cádiz, da esperanza de apertura a novas correntes sociais. De 1819 exactamente data a escritura de compra da Quinta do Xordo, que o pintor xa debía coñecer polas súas frecuentes fuxidas do eido cortesán. Nela grava "Los desastres de la Guerra", que garda celosamente porque son unha proba que fai fe do seu rexeitamento á orde imperante. Goya vive retirado, moi enfermo, na súa Quinta do Xordo; en xaneiro de 1824 organízanse as comisións militares de depuración contra o absolutismo, transcorrido o trienio liberal. Goya, amigo dos afrancesados, nada absolutista, séntese inseguro. Co pretexto dunha cura termal, pide licencia para trasladarse a Francia; está algún tempo en París para volver a Burdeos por onde pasara na súa triste e penosa viaxe, por mor dos seus setenta e oito anos e da súa crebrantada saúde, pero malia todo traballa; pinta e fai litografías, técnica daquela novidosa. Varias obras de pequeno formato datan desta época durante a súa estancia en Francia, cando xa a morte o anda rondando. A derradeira é "La lechera de Burdeos". Foron case tres anos axitados, cheos de desacougos, anguriado polo panorama español, que quere irrenunciablemente. O mestre fina a noite do 15 ó 16 de abril de 1827, acompañado por Pío de Molina e o pintor amigo das súas derradeiras xornadas, Antonio de Brugada. Enterrárono nun pequeno panteón do ceminterio de Burdeos, ata que en 1919 os seus restos, cos do outro español exiliado, Goicoechea, foron traídos a España, concretamente á ermida de San Antón de Florida, debaixo das súas xeniais pinturas. Anos despois, en 1927, trasladaron o sepulcro a Zaragoza, onde se conserva actualmente. A pintura de Goya ten unha primeira etapa de dubitación un tanto convencional, aínda que moi grata, nos cartóns para tapices. Aborda a composición relixiosa en escasas ocasións pero maxistralmente en acertos coma a última comunión de San Xosé de Calasanz no seu Cristo, mais non é así en determinadas alegorías. Maxistral é tamén o retrato, ben de cortesán, ben de amizade, con exemplos coma o do xeneral Palafox, a duquesa de Chinchón ou Jovellanos. Maxistrais son as súas composicións e abondarían para lle da-lo posto de honra na historia da arte da devandita "Familia de Carlos IV", "A carga dos Mamelucos" e "Los fusilamientos del 3 de mayo". O gravador é fito, con Rembrant, antes, e Picasso, máis tarde. Colorista excepcional e debuxante prodixioso non representa senón que crea caracteres. Goya ten un mundo propio, ata o punto de que xerou un adxetivo "Goiesco", para unha tipoloxía que perdura, pese a teren transcorrido dous séculos desde que a realizou. A obra do mestre é orgullo do Museo do Prado, o seu mellor repertorio, malia estar en tódolos museos do mundo. Fundamental é a súa obra gráfica na serie "Los Caprichos", "La Tauromaquia" e "Los desastres de la Guerra"; e fundamental é coñece-los seus frescos da ermida de San Antón da Florida, cos que acada a máxima facilidade de mancha, de liberdade de expresión, de alegría popular no eido relixioso, tan esquivo habitualmente ó seu talento.
A bibliografia de Goya é amplisima.Un dos mellores repertorios posúeo o Museo de Pontevedra, doado por Francisco Javier Sánchez Cantón, gran estudioso de Goya. Así pois, ofrecemos unha selección. -Camón Aznar, José: Goya. Zaragoza, Pub. Inst. Camón, 4 vols. 1980 - 1982. -Gudiel, José: Goya. Barcelona, Edic. Polígrafa. 2 vols. 1980. -Beructo y Monet, A.: Goya, pintor de retratos, Madrid, 1916.Dada a súa amplitude, seleccionámo-lo fundamental -Beructo y Monet, A.: Goya, composiciones y figuras. Madrid, 1917. -Beructo y Monet, A.: Goya, grabador. Madrid, 1918. -Desparment Fitz-Gerald, X.: L'oeuvre point de Goya, Catalogue raissonné. París, 1928 - 1950. -Harris, T.: Goya, Engravings and lithographs. -Oxford, 1964. -Lafuente Ferrari, E.: Los desastres de la guerra y sus dibujos preparatorios. Barcelona, 1952. -Lafuente Ferrari, E.: Les fresques de San Antonio de la Florida a Madrid, Lausanne, 1953. -Sánchez Cantón, F.J.: Goya, su vida y sus obras. Madrid, 1913. -Zapater y Gómez, F.: Goya, noticias biográficas. Zaragoza, 1868. -Gómez de la Serna, Gaspar: Goya y su España. Madrid, 1969. -Helman, Emith: Trasmundo de Goya. Madrid, Rev. de Occidente, 1963. Beruete y Monet, A.: Goya, pintor de retratos. Madrid, 1916. Beruete y Monet, A.: Goya, composicións e figuras. Madrid, 1917. Beruete y Monet, A.: Goya, gravador. Madrid, 1918. Calleja: Colección de 449 reproduccións de cadros de Goya, precedido dun epistolario por D. Francisco Zapater y Gómez en 1868. Madrid, 1924. Camón Aznar, José: Francisco de Goya. 4 vols. Zaragoza. Caja de ahorros de Zaragoza, Aragón y Rioja, 1980-82. Camón Aznar, José: "Los disparates" y sus dibujos preparatorios. Barcelona, 1951. Carrete Parrondo, Juan, Checa Cremades, Fernando y Bozal. Valeriano: El grabado en España. Siglos XV ó XVIII. Vol. XXXI de "Summa Artis". Madrid, Edit. Espasa Calpe, 1988. Gómez de la Serna, Gaspar: Goya y su España, Madrid, Alianza edit. 1969. Gómez de la Serna, Ramón: Goya. Madrid, edit. Espasa Calpe, v.e. Gudiol, José: Goya. Biografía, estudio analítico y catálogo de sus pinturas. 2 vols. Barcelona, Edic. Polígrafa, 1985. Helman, Edith: Trasmundo de Goya. Madrid, Rev. de Occidente, 1963 "Juan de la Encina": Goya en zig-zag. Madrid, edit. Espasa Calpe colección Austral, 1966. Lafuente Ferrari, Enrique: Los Desastres de la guerra y sus dibujos preparatorios. Barcelona, 1952. Lafuente Ferrari, Enrique: El mundo de Goya en sus dibujos. Madrid, edit. Urbión, 1979. Lafuente Ferrari, Enrique: Breve historia de la pintura española, Madrid, Edit. Tecnos, 1953. López Rey, J.: Goya=s caprichos. 2 vols. Princeton, 1953. Malraux, André: Saturne; essai sur Goya. París, 1950. Mayer, A.L.: Francisco de Goya. Madrid 1923. Sánchez Cantón, F.J.: Goya. París, 1930. Sánchez Cantón, F.J.: Los caprichos de Goya y sus dibujos preparatorios. Barcelona, 1949. Sánchez Cantón, F.J.: Goya, su vida y sus obras. Madrid, 1953. Sánchez Cantón, F.J.: Francisco de Goya. En vol. XVIII de Ars Hispaniae. Madrid, Edit, Plus Ultra, 1958. Sánchez Cantón, F.J. y Salas, X. de: Goya y sus pinturas negras en la Quinta del Sordo. Milán Barcelona, 1963. Tormo, Elias: Las pinturas de Goya, Madrid, 1900. Viñaza, conde de la: Goya, su tiempo, su vida, sus obras. Madrid, 1887. Zapater, F.: Goya. Noticias biográficas. Zaragoza, 1868. VV.AA.: Goya, 250 aniversario. Madrid, 1966. Catálogo VV.AA.: Goya. Los desastres de la guerra. Los caprichos. La Tauromaquia y los Proverbios o Disparates. Vigo, Caixavigo, 1996 y 1998. Catálogos.
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
|
| ||||||||||||
|
|
Fueron publicados por la Real Academia en 1864. Constituyen una serie más corta, de solo dieciocho estampas, igualmente grabadas en augafuerte y augatinta, con retoques de buril y punta seca. Las planchas originales permanecieron guardadas, como las de Los desastres de la guerra, cuando Goya emprendió su posterior viaje a Francia, en 1824. Son también de pequeñas dimensiones, 24'5 x 35 cm. En estos trabajos Goya extrema su mundo sombrío y recupera, claro que dramatizado, algún tema ya realizado, como "El Pepele", de la serie para los tapices.
El substantivo "disparate" añade un adjectivo en cada caso: femenino, de miedo, ridículo, volante, furioso, desordenado, general, pobre, alegre, de carnaval, claro, fúnebre. En pocos casos es otro el título: Bobalicón, Los ensacados, Caballo raptor, Modo de volar, Las exhortaciones, La lealtad.
Aun que se impone el ambiente dramático, las escenas están cargadas de ironía, de sarcasmo. Dice de ellas Carrete Parrondo que "en parte alguna sucedieron las cosas que Goya cuenta. Desde estas imágenes, como si fuesen una inversión infernal de normas, virtudes y comportamientos, de figuras y acontecimientos,nos allegamos a la realidad concreta con ojos distintos. Nunca Goya hizo tanto de pintor filósofo, haciendo sin embargo, tanto de pintor".
Porque hay que abandonar definitivamente la afirmación de que Goya fué un palurdo genial, solo muy parcialmente pulido en su dilatada relación con la Corte, la aristocracia y la intelectualidad de su tiempo. No fué tampoco un ilustrado, que sería el otro extremo, la opuesta cara desa moneda grosera y negativa. Sin embargo, unicamente una mente cultivada y, por supuesto, un talento genial, observador, reflexivo, creador, puede idear tales mundos críticos y ejemplificantes, meta que el mismo manifestó que se proponía publicar la primera de las series.
Goya grabador es faceta fundamental del grande artistazo, no secundaria. En ella muestra todo su talento y desvela aspectos de su peculiar y afable personalidad que no aparecen en buena parte de sus obras de caballete.
Dado que Caixavigo editó tres expléndidos catálogos estudiando pormenorizadamente, y por notables especialistas,la obra gráfica de Francisco de Goya(paquito el rico para los amigos), concluímos aquí este acercamiento a ella, convencidos, no obstante, de que la incorporación de tales piezas, nada menos que 218 en total, ó su acervo artístico, sitúa su notabilísima colección entre las más importantes de España, sin olvidar la difusión de tales datos gravados hizo y sigue haciendo por numerosas ciudades y villas de la siempre entrañable Galicia y fuerra de ella.
La serie de "Los Proverbios", "Disparates" o "Sueños" nombres con los que se la denomina, indistintamente, está considerada como una serie inacabada, pues se han encontrado pruebas de estado y dibujos preparatorios relacionados con ella, por su contenido, que no han llegado nunca a grabarse. El ejemplar de "Los Proverbios" de la Colección Caixavigo, con el nº de inventario 2.004, fue publicado por la Academia en 1930. Fecha que corresponde a la 8ª edición emitida por la Calcografía Nacional con una impresión de gran calidad. Esta edición de la Academia consta de 18 estampas apaisadas, de papel amarillento, semigrueso, con filigrana "Arches" numeradas del 1 al 18, encuadernadas en papel granate con lomo verde. Una portada precede a los grabados, en ella figura el título "Los Proverbios" y un texto "colección de diez y ocho láminas inventadas y grabadas al agua fuerte por Dn. Francisco de Goya. Pliblicola la Real Academia de San Fernando. Madrid 1930" y se contempla un sello estampado con tinta en el que se lee "Tirada de cien ejemplares. Ejemplar nº 5 año de 1930" que lleva también el escudo de España y el de la Academia.
Ninguna de las 18 láminas está fechada y sólo están firmadas las que llevan los números 1; 4; 7; y 10. El título con el que se conoce a cada estampa es el que aquí presentamos que es el que publico la Academia basándose en los dibujos preparatorios y pruebas de estado que había dejado Goya listas para la estampación. Así mismo el orden que tiene la serie es también el presentado por la academia desde su primera edición y que se expone a continuación. Las láminas se soltaron y separaron una por una, en 1998, para darse a conocer públicamente en el Centro Cultural Caixavigo, en una exposición que presentó el profesor de la Universidad de Santiago de Compostela José Manuel B. López Vázquez, autor de un profundo y minucioso estudio sobre "Los Proverbios" recogido en un libro que publicó Caixavigo por esas mismas fechas, con todas las obras reproducidas y comentadas individualmente.
“Los grabados de Goya en la Colección Caixanova” Museo de Arte de Sao Paulo, Brasil. Del 18 de marzo al 3 de junio de 2007. “Goya gravurista na Coleçao Caixanova” Museo de Arte Río Grande do Sul. Porto Alegre, Brasil. Del 14 de junio al 5 de agosto de 2007. “Goya en la Colección Caixanova” Freedom Tower. Miami, EE.UU. Del 20 de septiembre al 9 de noviembre de 2007.
Foron publicados pola Real Academia en 1864. Constitúen unha serie máis curta, de só dezaoito estampas, igualmente gravadas á augaforte e augatinta, con retoques de buril e punta seca. As pranchas orixinais permaneceron gardadas, como as de Los desastres de la guerra, cando Goya emprendeu a súa postrer viaxe a Francia, en 1824. Son tamén de pequenas dimensións, 24'5 x 35 cm. Nestes traballos Goya extrema o seu mundo sombrío e recupera, claro que dramatizado, algún tema xa realizado, como "El Pepele", da serie para os tapices.
Ó substantivo "disparate" engade un adxectivo en cada caso: feminino, de medo, ridículo, volante, furioso, desordenado, xeral, pobre, alegre, de entroido, claro, fúnebre. En poucos casos é outro o título: Bobalicón, Los ensacados, Caballo raptor, Modo de volar, Las exhortaciones, La lealtad.
Aínda que se impón á fin o ambiente dramático, as escenas están cargadas de ironía, de sarcasmo. Di delas Carrete Parrondo que "en parte algunha aconteceron as cousas que Goya conta e, malia isto, en tódalas partes. Desde estas imaxes, coma se fosen unha inversión infernal de normas, virtudes e comportamentos, de figuras e acontecementos, achegámonos á realidade concreta con ollos distintos. Nunca Goya fixo tanto de pintor filósofo, facendo, sen embargo, tanto de pintor".
Porque hai que abandonar definitivamente a afirmación de que Goya foi un palurdo xenial, só moi parcialmente pulido na súa dilatada relación coa Corte, a aristocracia e a intelectualidade do seu tempo. Non foi tampouco un ilustrado, que sería o outro extremo, a oposta cara desa moeda groseira e negativa. Sen embargo, unicamente unha mente cultivada e, por suposto, un talento xenial, observador, reflexivo, creador, pode idear tales mundos críticos e exemplificantes, meta que el mesmo manifestou que se propoñía ó publica-la primeira das series.
Goya gravador é faceta fundamental do grande artista, non secundaria. Nela mostra todo o seu talento e desvela aspectos da súa personalidade que non aparecen en boa parte das súas obras de cabalete.
Dado que Caixavigo editou tres espléndidos catálogos estudiando pormenorizadamente, e por notables especialistas, a obra gráfica de Francisco de Goya, concluímos aquí este achegamento a ela, convencidos, non obstante, de que a incorporación de tales pezas, nada menos que 218 en total, ó seu acervo artístico, sitúa a súa notabilísima colección entre as máis importantes de España, sen esquece-la difusión que de tales datos gravados fixo e segue facendo por numerosas cidades e vilas de Galicia e fóra dela.
A serie de "Los Proverbios" "Disparates" ou "Sueños", nomes cos que se denomina indistintamente, está considerada como unha serie inacabada, pois atopáronse probas de estado e debuxos preparatorios relacionados con ela, polo seu contido, que non chegaron nunca a gravarse.
O exemplar de "Los Proverbios" da colección Caixavigo, co nº de inventario 2004, foi publicado pola Academia en 1930, data que corresponde á 8ª edición emitida pola Calcografía Nacional cunha impresión de grande calidade.
Esta edición da Academia consta de 18 estampas apaisadas, de papel marelo, semigroso, con filigrana "Arches" numeradas do 1 ó 18, encadernadas en papel granate con lombo verde. Unha portada precede ós gravados, nela figura o título "Los Proverbios" e un texto "colección de diez y ocho láminas inventadas y grabadas al agua fuerte por Dn. Francisco de Goya. Publicouna a Real Academia de San Fernando. Madrid 1930" complétase cun selo estampado con tinta no que se le "Tirada de cien ejemplares". "Exemplar nº 5 ano de 1930" leva tamén o escudo de España e o da Academia.
Ningunha das 18 láminas está datada e só están firmadas as que levan os números 1; 4; 6; 7; e 10. O título co que se coñece a cada estampa é o que aquí presentamos que é o que publicou a Academia baseándose nos debuxos preparatorios e probas de estado que deixara Goya listas para a estampación. Así mesmo, a orde que ten a serie é tamén a presentada pola Academia desde a súa primeira edición e que se expón a continuación. As láminas soltáronse e separáronse unha por unha, en 1998, para darse a coñecer publicamente no Centro Cultural Caixavigo, nunha exposición que presentou o profesor da Universidade de Santiago de Compostela José Manuel B. López Vázquez, autor dun profundo e minucioso estudio sobre "Los Proverbios" recollido nun libro que publicou Caixavigo por esas mesmas datas, con tódalas obras reproducidas e comentadas individualmente.
“Los grabados de Goya en la Colección Caixanova” Museo de Arte de Sao Paulo, Brasil. Do 18 de marzo ao 3 de xuño de 2007. “Goya gravurista na Coleçao Caixanova” Museo de Arte Río Grande do Sul. Porto Alegre, Brasil. Do 14 de xuño ao 5 de agosto de 2007. “Goya en la Colección Caixanova” Freedom Tower. Miami, EE.UU. Do 20 de setembro ao 9 de novembro de 2007.
Visor de Eventos |
|
|
| Título | Inv. | Tipo | Técnica | TipologíaTipoloxía | Autor | FechaData | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Filtrar: | |||||||
| PáginaPáxina 1 de 3 | |||||||
| Consultando de registrosrexistros | |||||||
Buscar en la colección:
Buscar na colección:
| Nombre ArtísticoNome Artístico | NombreNome | ApellidosApelidos | NacimientoNacemento | |
|---|---|---|---|---|
| Filtrar: | ||||
| PáginaPáxina 1 de 3 | ||||
| Consultando de registrosrexistros | ||||
| Título | Inv. | Tipo | Técnica | TipologíaTipoloxía | Autor | FechaData | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Filtrar: | |||||||
| PáginaPáxina 1 de 3 | |||||||
| Consultando de registrosrexistros | |||||||
Cargando Datos... |

Cargando Datos...